First published in the newspaper Ang Kaliwanagan in 1900, this work is considered one of the earliest Tagalog novels. It laid the thematic groundwork for Santos’s more famous masterpiece, Banaag at Sikat (1906).
Nagiging dalawahan ang pag-ibig ni Ramon. Sa umaga, si Luz ang kanyang dinadalaw; sa gabi, lihim niyang nakakasama si Celia. Si Luz ay naghihinala ngunit pinipili niyang manahimik dahil sa takot na mawala si Ramon. Samantala, si Celia ay may sariling agenda – gusto niyang sirain ang reputasyon ni Luz para siya ang mapili. buod ng salawahang pag ibig ni lope k santos.iso
Ipinapakita rin ng akda ang duwag sa hindi pagpili. Sa katotohanan, ang "salawahang pag-ibig" ay isang ilusyon – walang taong tunay na makakapagmahal nang patas sa dalawa. Palaging may mas nasasaktan, lalo na sa panig ng pinagtaksilan. Iginigiit ni Santos na ang pag-ibig ay hindi sukatan ng damdamin lamang, kundi ng First published in the newspaper Ang Kaliwanagan in